برنامه (Adobe AIR v1.5.2) یک  Runtime  مرتبط با فعالیتهای سیستم ایجاد میکنه! در اینصورت شما در هر لحظه و در هر  مکان توانایی استفاده از این مجموعه رو خواهید داشت! و این عملا اولین  قابلیت یک برنامه تحت Desktop رو برای برنامه های شما فراهم میکنه! اما  علاوه بر این فرق ساختاری تفاوت های دیگه هم هست که این دو پروژه رو بکلی  از همدیگه متمایز میکنه. آنچه که باید از Air بدونیم :

-  اولین نکته ای که باید در مورد Adobe  Air در نظر گرفت این هستش که شما در این Runtime قابلیت استفاده از فایل  های Swf,Htm,JS,Css,…. در کنار هم دیگه رو خواهید داشت. این قابلیت عملا  شما رو به IDE یا توانایی خواصی محدود نمی کنه!

-  این Runtime به صورت Cross – OS طراحی  شده. در حقیقت شما بعد از طراحی Application خودتون میتونید اون رو برای OS  های مختلف Deploy کنید.

-  Adobe Air مجموعه تکامل یافته ای از  فرامین Java Script و Action Script رو در اختیار برنامه نویس قرار میده.  این عمر قابلیت های بیشتری رو در اختیار Developer قزار خواهد داد.

در حال حاظر Adobe AIR چیز نا آشنایی به  حساب نمیاد و مدتیه که به عرصه وارد شده. اما خیلی ها هستن که یا این  تکنولوژی اصلا براشون جالب نیست, و یا اینکه هنوز مفهوم اصلی این تکنولوژی  رودرک نکردن. و از اونجایی که محتوای وب فارسی هنوز مطالب زیادی در مورد  این تکنولوژی ارایه نداده خیلی از برنامه نویس ها هم زحمت یه همچین کاری رو  به خودشون نمیدن.

---

مقداری محتوای فارسی در این زمینه وجود  داره که به جز تعداد معدودی, باید با اجازتون عرض کنم همشون **شر هستن و جز  گمراه کردن خواننده کمک دیگه ایی بهش نمی کنن. واسه همین تصمیم گرفتم  Adobe AIR رو با یه زبون ساده و قابل فهم برای کسایی که تا الآن زیاد با  این تکنولوژی آشنایی پیدا نکردن توضیح بدم.

قضیه این جور شروع میشه:

در قدیم وب بیشتر برای تولید محتوا در  شبکه ی جهانی اینترنت به کار میرفت. اما با گذشت زمان و اومدن راه حل های  جدیدی مثل AJAX این فرصت به وجود اومد تا برنامه نویس ها قادر باشن برنامه  های کاربردی خودشون رو روی وب پیاده سازی کنن که کاربر موقع کار با این  برنامه ها فرق خاصی با برنامه های کاربردی دسکتاپ حس نمی کنه. نیازی به  توضیح در مورد فواید پیاده سازی برنامه های کاربری روی وب نیست و در این  مورد بحث به اندازه کافی صورت گرفته.

– حالا اگه من یه برنامه نویس دسکتاپ  باشم, و خواهان این باشم که برنامه ی کاربردی ایی که برای دسکتاپ نوشتم,  روی اینترنت هم پیاده سازی بشه باید چی کار کنم؟

– یا برعکس, اگه من یه برنامه نویس وب  باشم و بخوام برنامه ی مبتنی بر وب خودم روی دسکتاپ هم ارایه بدم چه جوری  باید این کارو بکنم؟

جواب این دوتا سوال در قدیم میشد یه چیزی  شبیه این:

۱/ اول یه زبان جدید که قابلیت برنامه  نویسی برای وب رو داشته باشه یاد بگیر

– بعد سعی کن برنامه نویسی و طراحی وب رو  یاد بگیری که خودش هم شامل HTML, جاوا اسکریپت و…. میشه.

– کل برنامه رو با استفاده از زبان تازه  ایی که یاد گرفتی از پایه کد نویسی کن ( که مسلما باعث تغییر در نقاط مختلف  برنامه میشه.

۲/– اول یه زبان برنامه نویسی که قابلیت  برنامه نویسی برای دسکتاپ رو داشته باشه یاد بگیر.

– حالا برای ساخت GUI برنامه ات باید یکی  از تولکیت های ساخت GUI مثل +GTK و QT رو هم یاد بگیری.

– برنامه ی وب خودت رو از پایه با مقدار  زیادی تغیرات بر مبنای این زبان و تولکیت جدید کدنویسی کن.

کاری که AIR انجام میده باعث میشه شما  بدون دردسر برنامه هایی بنویسید که هم به صورت آنلاین در وب, و هم به صورت  آفلاین مثل یک برنامه ی دسکتاپ عادی اجرا بشن! جالبه نه؟

جالب تر میشه اگه بدونید برنامه ایی که  مینویسید علاوه بر توضیح بالا, میتونه روی سیستم عامل های پراستفاده و تمام  مرورگر های معروف اجرا بشه؟ لازم نیست بگی, خودم فهمیدم که این یکی هم  جالب بوده!

حالا AIR چطوری قادره همچین چیزی رو عملی  کنه؟ AIR سعی کرده فریم ورکی ایجاد کنه که اگه شما بر مبنای اون برنامه  خودتون رو توسعه بدین, می تونین چه به صورت آنلاین و چه به صورت آفلاین  برنامه خودتون رو تحت نظر این فریم ورک اجرا کنید. روش کار هم به این شکله:

شما جوری تحت فریم ورک AIR برنامه نویسی  میکنید که انگار مشغول برنامه نویسی برای ساخت یک برنامه کاربردی تحت وب  هستید. مسلما اگه با این روش برنامه نویسی کنید برنامه شما تحت مرورگرهای  اینترنتی اجرا میشن. این از جنبه ی آنلاین برنامه…… اما این برنامه که نمی  تونه به صورت آفلاین در دسکتاپ و بدون وجود مرورگر, مثل برنامه های عادی  دسکتاپ اجرا بشه؟ میتونه؟ جواب به حالت عادی اینه: نه…. اما AIR برای انجام  همچین کاری از موتور رندرینگ WebKIT استفاده میکنه که موتور رندرینگ  مرورگر Safari هم هستش. پس برنامه های آفلاین شما هم به صورت غیر مستقیم  دارن تحت یه مرورگر پنهان جوری اجرا میشن که شبیه برنامه های عادی دسکتاپ  به نظر بیان. به این صورته که فریم ورک AIR محصولی رو ارائه میکنه که  میتونه کاملا شبیه برنامه های دسکتاپ اجرا بشه و در وضعیت آنلاین هم هنگام  مشاهده در یک مرورگر مشکلی در اجرا نداشته باشه. در واقع برنامه ی شما به  حالت آنلاین نیازی به فریم ورک AIR نداره چون به حالت عادی مخصوص وب ساخته  شده اما در حالت آفلاین به فریم ورک AIR احتیاج پیدا میکنه تا بتونه برنامه  ی مورد نظر رو در دسکتاپ شما بدون نیاز به مرورگر اجرا کنه.

هدف فریم ورک AIR ساخت برنامه هایی است که  بتونن مستقل از سیستم عامل, تحت هر مرورگر وب, و در هر دو حالت آنلاین و  آفلاین بدون کوچک ترین تغییری (یا تغییرات اندکی) براحتی اجرا بشن.

فریم ورک AIR به اون صورتی که چیزی مثل  JAVA یا NET. برنامه شما رو محدود به فریم ورک میکنن, باعث محدودیت اجرایی  برنامه ی شما نمیشه. در واقع میشه این برداشت رو کرد که فریم ورک AIR بیشتر  از اینکه به ساخت برنامه ی شما کمک کنه, به اجرای برنامه ی شما کمک میکنه.  با توضیخاتی که در زیر میدم بیتشر متوجه این مطلب میشین.

برای استفاده از فریم ورک AIR برنامه های  شما میتونن به سه روش نوشته بشن:

۱- استفاده از Flash

– شما GUI برنامه رو با استفاده از فلش  طراحی میکنید.

– با استفاده از زبان اکشن اسکریپت که  زبان عادی برنامه فلش هست, از این GUI استفاده میکنید و برنامه خودتون رو  مینویسید.

– تحت وب, اگر کاربر فلش پلیر رو نصب کرده  باشه میتونه مثل هر فایل فلش دیگه ایی برنامه شما رو در مرورگر خودش اجرا  کنه.

– تحت دسکتاپ, اگر کاربر AIR رو روی  دستگاهش نصب کرده باشه میتونه برنامه فلش شما رو جوری اجرا کنه که شبیه یه  برنامه عادی دسکتاپ به نظر برسه. (WebKIT در پشت صحنه حکم همان مرورگر شما  رو داره).

۲/ استفاده از HTML و جاوا اسکریپت

– شما GUI برنامه ی خودتون رو با استفاده  از HTML , جاوا اسکریپت و AJAX مانند ساخت یک برنامه عادی وب ایجاد میکنید.

– با استفاده از زبان جاوا اسکریپ از این  GUI استفاده میکنید.

– به غیر از جاوا اسکریپت, می تونید مثل  تمام برنامه های تحت وب که کدهای اصلی خودشون رو در زبان هایی دیگه ایی مثل  پایتون یا PHP می نویسن, شما هم کدهای کاربردی برنامه رو به جای جاوا  اسکریپ در چیزی مثل پایتون یا جاوا یا …. بنویسید که در این صورت GUI  برنامه با HTML و جاوا اسکریپ خواهد بود و کدهای اصلی با چیزی شبیه پایتون  نوشته میشن.

– تحت وب, کاربر به صرف داشتن یک مرورگر  اینترنتی روی دستگاه خودش ( و خب مسلما تنظیماتی که هر برنامه وب بهش نیاز  داره مثل عملیات مربوط به وب سرور و غیره که در حیطه کار برنامه نویس محسوب  میشن نه کاربر, و باید توسط برنامه نویس انجام گرفته باشه) میتونه از  برنامه شما استفاده کنه.

– تحت دسکتاپ, کاربر در صورت نصب بودن AIR  رو دستگاه خودش میتونه از برنامه شما مانند یک برنامه ی عادی دسکتاپ  استفاده کنه. از اونجایی که در این مرحله WebKIT وارد عمل میشه پس برنامه  شما عملا تحت یک مرورگر مخفی اجرا میشه. این یعنی میتونید در برنامه دسکتاپ  خودتون از جاوا اسکریپت, AJAX یا هر چیز دیگه ایی که موقع ساخت یه برنامه  وب به مغزتون خطور میکنه استفاده کنید.

فکر کن که می خوای یه برنامه پایتون  بنویسی, ولی جای استفاده از +GTK یا QT میتونی از HTML یا جاوا اسکریپت که  هم خیلی راحت ترن و هم خیلی چیز های زیبا تری میشه باهاشون ایجاد کرد, برای  ساخت GUI برنامه خودت استفاده کنی. اوففففففف فکر کن بتونی همه ی اون افکت  های جاوا اسکریت و داشته باشی یا از همه ی فریم ورک های AJAX با اون همه  امکاناتشون استفاده کنی… چی میشششششششه پسسسسررر!!!!

۳/ استفاده از Flex

قبل توضیح در مورد این شیوه بذارید یه  توضیح در مورد خود flex بهتون بدم. ببینید خیلی از ماها دوست داریم که GUI  برنامه هامون مثل برنامه های فلش خوشگل موشگل باشن. اما چن درصد ماها در  اون سطح با فلش آشنایی داره یا بهتر بگم چند درصد از ماها برای یه برنامه  میرن کلی وقت میزارن تا فلش یاد بگیرن؟ حلا دردسر ارتباط برقرار کردن با  GUI ایی که با فلش ساختی و زبان برنامه نویسی مورد علاقت دیگه بماند چون به  حالت عادی وقتی با فلش کار میکنی باید برای برنامه نویسی اون از اکشن  اسکریپت استفاده کنی.

حالا flex چه کاری در این زمینه کرده؟ شما  با استفاده از flex میتونی برنامه های مبتنی بر فلش تولید کنید بدون اینکه  نیاز باشه تمام اجزای GUI خودتون مثل دکمه یا فیلد های متنی رو با استفاده  از فلش و به صورت دستی بسازید. (هر چند که البته دکمه و فیلد متنی در فلش  به صورت آماده هست ولی منظورم کامپوننت های پیشرفته تر از اون ها بود و این  دوتا رو فقط برای مثال گفتم.)

Flex اومده مقداری زیادی از این کامپننت  ها و افکت هارو به صورت پیش ساخته در خودش جمع کرده. بعد یه زبان مبتنی بر  “تگ” مثل HTML ارایه کرده به اسم MXML (که یادگیریش هم خیلی آسونه وهم  شباهت زیادی به خود HTML داره) شما با استفاده از این زبان می تونید GUI  برنامه خودتون رو ایجاد کنید. مثلا تگ مربوط به “دکمه” رو با بقیه جزییاتی  که برای شکل و قیافه دکمه مد نظرتونه بنویسید و یه “دکمه” با مشخصاتی که  خواسته بودید ایجاد خواهد شد با این تفاوت که دکمه ی ایجاد شده یه آبجکت  فلش هستش نه یه دکمه ی بی ریخت و معمولی!

با ترکیب کردن اکشن اسکریپت و MXML شما می  تونید برنامه های خودتون رو با فرم کلی زیر بنویسید:

– GUI شما توسط MXML و به صورت آبجکت های  فلش ایجاد خواهد شد.

– با استفاده از اکشن اسکریپت از این GUI  استفاده میکنید.

– به حالت حرفه ایی تر میتونید به جای  اکشن اسکریپت از زبان های دیگه مثل پایتون هم استفاده کنید. در این صورت  برنامه ایی خواهید داشت که GUI اون با فلش ساخته شده اما کدهاش با پایتون  یا هر زبان دیگه ایی نوشته شده (نه دقیقا هر زبان دیگه ایی! گفتم که این  قسمت یه کم حرفه ایی میشه که خب مقاله ی ما قرار نیست زیاد حرفه ایی باشه)

– تحت وب, برنامه شما در صورت استفاده از  اکشن اسکریپت مثل هر برنامه فلش دیگه ایی با در نظر گرفتن نصب بودن برنامه  فلش پلیر می تونه در مرورگر شما به راحتی اجرا بشه.

– تحت دسکتاپ هم با استفاده از AIR برنامه  شما مثل برنامه های عادی دسکتاپ اجرا میشه.

خوب از حق نگذریم چیز جالبیه این Adobe  AIR و باید بگیم که فکر استفاده از یه مرورگر پنهان برای اجرای برنامه های  تحت وب در دسکتاپ کار زیرکانه ایی بود که البته قبل از AIR هم وجود داشت.  ماکروسافت هم چیزی شبیه AIR ساخته که من حتی اصلا زحمت تحقیق در مورد اونرو  هم به خودم نمی دم. Flex و اجزای زیاید از فریم ورک AIR اوپن سورس هستن و  همین منو به استفاده از این تکنولوژی بیشتر ترعیب میکنه.  Adobe تا مدتی  دیگه انتشار پایدار AIR برای لینوکس رو هم کامل میکنه ( هر چند که به هر  حال همه میدونن تمام محصولات Adobe در وحله ی اول باید با MAC هماهنگ بشن)

---

Adobe® AIR™, formerly code-named Apollo, is a cross-operating system  runtime that allows developers use their existing web development skills  in HTML, AJAX, Flash and Flex to build and deploy rich Internet  applications to the desktop. Once installed Adobe AIR Applications  complement browser-based web applications by providing additional reach  and capabilities.

The Adobe® AIR™ runtime lets developers use  proven web technologies to build rich Internet applications that deploy  to the desktop and run across operating systems. Adobe AIR offers an  exciting new way to engage customers with innovative, branded desktop  applications, without requiring changes to existing technology, people,  or processes. With the Adobe® AIR™ runtime, you can deliver branded rich  Internet applications (RIAs) on the desktop that give you a closer  connection to your customer.

---